سیاست پارسی
مروری بر مهاجرت مکزیکی‌ها در فیلم‌های برجسته

دیوارها گاهی برای فروریختن، برپا می‌مانند

سید وحید نبوی زاده نمازی
آیا دیوارها همیشه معنای «ممانعت» دارند؟ هرچه طول و ضخامت دیواری بیشتر باشد، مدلول‌های آن نیز آیا قوی‌تر هستند؟ وقتی راهی برای گذر از دیواری وجود ندارد، آیا می‌توان گذر از آن را، با «بالا رفتن» از آن به سُخره؟ یا دست‌کم نادیده گرفت؟
2720
به گزارش سیاست پارسی، 

در دنیای مدرن «دیوارها» و فضای دال و مدلولی‌شان بیشتر به یک گفتمان انتقادی شبیه شده‌اند تا یک هویتِ فیزیکیِ دست‌ساز بشر. دیوار مکزیک  همچون دیوار برلین ظاهراً روایت گر راویان یک دردی است که ماجراهایش با فراز و نشیب‌های پُرغصه‌ای همراه است. دونالد ترامپ اخیراً در توییتی، درباره مهاجران پناه جوی امریکای مرکزی عبارت «خطرناک» را به‌کاربرده بود ولی معلوم نیست «خطر» ناظر است بر وجود این مهاجران، یا وضعیت ابتدایی آنان و درگیری‌های خشونت‌آمیزشان در امریکای مرکزی و یا نوع برخورد امریکای شمالی با این «از دیوار بالاروندگان»؟!

وضعیت این مهاجران دور زمانی است که دست‌مایه فیلم‌ها و مستندهای بسیاری بوده است که هرکدام از دیدگاهی خاص و جهان‌بینی منحصربه‌فردی با این بخش از تاریخ مواجهه داشته‌اند. آشنایی با برخی از بهترین آثار سینمایی پیرامون این موضوع به درک هرچه عمیق‌تر و وسیع‌تر ما از آن کمک می‌کند.در میان فیلم‌ها و مستندهای ساخته‌شده در این حوزه نام سه مستند و سه فیلم بیش از بقیه آثار می‌درخشد. آن‌ها عبارت‌اند از:

 

  1. صدای مهاجران (Laredoans Speak: Voices on Immigration)- 2011  

این مستند که توسط ویکتور مارتینز و رایان شافر (Victor A. Martinez, Ryan Schafer) در سال 2011 ساخته شد پای صحبت بسیاری از اهالی لاردونز می‌نشیند که خیلی بی‌پرده و رُک راجع به مسائل مهاجران اظهارنظر می‌کنند.

 

  1. 8قتل در روز (Eight Murders a Day)- 2011  

چارلی مین (Charlie Min) این مستند را در سال 2011 به ظرافت و دقت مثال‌زدنی پدید آورد.  مین مدعی است که مستند او روایت گر بزرگ‌ترین فاجعه حقوق بشری است که در نزدیک‌ترین فاصله از امریکا رخ‌داده است.

 

  1. آن روی مهاجرت (The other side of immigration)- 2010  

آن روی مهاجرت به کارگردانی روی جرمانو مستندی است در رابطه با چرایی مهاجرت تعداد زیادی از مردم مکزیک به آمریکا برای کار و رهایی از شرایط موجود و توصیف اوضاع خاص خانواده‌های آنان. این مستند در سال 2010 توانست نامزد بسیاری از فستیوال‌های مطرح بین‌المللی شود.

 

  1.  حیاط‌خلوت (The backyard)- 2009  

حیاط‌خلوت فیلمی است در ژانر جنایی که  بر اساس داستان واقعی در مکزیک در سال 2009 ساخته‌شده است. حیات خلوت، یا حیات پشتی ( به اسپانیایی El Traspatio) به کارگردانی کارلوس کاررا (Carlos Carrera)داستان زنانی را که از سال 1998 شروع به ناپدید شدن کرده یا جسد آن‌ها را در بیابان پیداکرده‌اند به نمایش می‌گذارد. نکته قابل‌توجه این است که  زنان به تصویر کشیده شده در این فیلم، کارگران روزمزدی بوده‌اند که برای کار به کارخانه‌های آمریکایی فرستاده‌شده و هرگز به خانه بازنگشته‌اند!

 

  1. زندگی بهتر (Una vida mejor)- 2011

این فیلم به کارگردانی اندرو جیمز (Andrew James) سرگذشت پدری را روایت می‌کند که به‌تنهایی بار مسئولیت پسر خود را بر دوش دارد و سعی بر دورنگه داشتن فرزند خود از دنیای جنایی دارد. اما پسر کارلوس با کارمند پدر آشنا و باعث آشوب در خانواده او می‌شود و سرگذشت نامعلومی در انتظار آن‌ها در خاک آمریکاست!

 

  1. در زیر همان ماه (Under the Same Moon) 2007

پاتریشیا ریگن (Patricia Riggen) که از کارگردان‌های شناخته‌شده‌ی این حوزه است، در این فیلم داستان سرگذشت پسری را روایت می‌کند که پس از مرگ مادربزرگ تصمیم به جستجو برای پیدا کردن مادر خود که غیرقانونی در آمریکا به سر می‌برد می‌گیرد و خود نیز به‌صورت غیرقانونی پا به خاک ایالات متحد می‌گذارد.

البته فیلم‌های برجسته دیگری هم در این حوزه ساخته‌شده‌اند که در میان آن‌ها می‌توان به فیلم‌های ذیل اشاره کرد:

 

خون (Sangre de mi sangre) 2007

 قبر در مالکویس استرداد (The Three Burials of Melquiades Estrada) 2005

از طرف دیگر (Al otro lado) 2004

کارگران روزمزد (Los jornaleros) 2003

رویای مکزیکی (The Mexican dream) 2003

شهر (La Ciudad) 1998

ستاره تنها (Lone Star) 1996

شمال (El Norte) 1983

 

جالب‌توجه این نکته است که در حدود 90 درصد از فیلم‌هایی با درون‌مایه مرکزی فوق‌الذکر ساخته‌شده‌اند، دارای دو مؤلفه اساسی بسیار برجسته و پرتکرار است: خانواده و اقتصاد. در دنیای بی‌رحم امروز، سینما گویی آیینه کوچکی است برای بازتاب رفتارهای ددمنشانه انسان‌نماهایی که- چه در قامت دولت‌ها و چه در ظاهر شهروندان طبقه بالایی یا امریکای شمالی نشین- بویی از انسانیت نبرده‌اند. تماشای آثار فوق و همچنین فیلم‌ها و مستندهای دیگر ذکر مصیبت کوچکی است از انسان‌هایی که یا جان داده‌اند و یا دچار مرگ تدریجی‌اند در دو سوی این دیوار.