سومین انتخابات پارلمانی و گره کور سیاسی در اسراییل

محمد نوری زاده
رژیم صهیونیستی هم‌اکنون در بحران سیاسی بی‌سابقه‌ای به سرمی برد. باوجود برگزاری دو دور انتخابات پارلمانی زودهنگام در کمتر از یک سال، احزاب سیاسی نتوانسته‌اند دولتی تشکیل دهند و امروز سومین انتخابات پارلمانی درحال برگزاری است.
2815
به گزارش سیاست پارسی، 

 سومین انتخابات در سرزمین‌های اشغالی نیز در سایه ساختار سیاسی، اختلاف‌نظرها و جبهه‌بندی‌های کنونی احزاب - باوجود برخی تحولات داخلی- نخواهد توانست تغییر چندانی در نقشه سیاسی اسرائیل و خروج آن از این بن‌بست بی‌سابقه ایجاد کند. این بن‌بست تنها در صورتی از بین خواهد رفت که - برخلاف دو انتخابات گذشته- ائتلاف‌های نتانیاهو و گانتس با یکدیگر بر سر تشکیل دولت وحدت به توافق برسند یا احزاب سیاسی برای تشکیل دولتی ائتلافی به یکدیگر امتیاز دهند که به نظر نمی‌رسد تحقق چنین امری ساده باشد و بتواند گره کور سیاسی را باز کرده و به بحران و بی‌ثباتی پایان دهد.

نتانیاهو امید دارد تا با نخست‌وزیر شدن دوباره بعد از برگزاری سومین دور انتخابات و پیش از فرا رسیدن اولین جلسه دادگاه، مصونیت خود را حفظ کرده و از محاکمه شدن فرار کند.

در اولین و دومین انتخابات زودهنگام دو حزب اصلی لیکود و آبی - سفید که بیشترین کرسی‌ها را نسبت به رقبا کسب کردند، نتوانستند دولتی ائتلافی تشکیل دهند. در اولین انتخابات زودهنگام، حزب آبی – سفید 35 کرسی و حزب لیکود 33 کرسی کسب کردند. دومین انتخابات زودهنگام با کسب 33 کرسی از سوی حزب آبی – سفید و 32 کرسی از سوی لیکود همراه بود اما نه بنیامین نتانیاهو رئیس حزب لیکود و نه بنی گانتس رئیس حزب آبی – سفید نتوانستند در رایزنی با احزاب دیگر ائتلاف کرده و حدنصاب لازم 61 کرسی را برای تشکیل یک دولت ائتلافی به دست آورند و خود آن‌ها نیز درخصوص تشکیل یک دولت وحدت با یکدیگر به توافق نرسیدند.

اولین و دومین انتخابات زودهنگام پارلمانی در شرایطی تقریباً مشابه برگزار و نتایج مشابهی بههمراه داشت اما بعد از برگزاری دومین انتخابات، تحولاتی در عرصه داخلی اسرائیل صورت گرفت که شرایط را اندکی نسبت به گذشته تغییر داد. صدور کیفرخواست علیه نتانیاهو به اتهام فساد، رشوه و کلاه‌برداری باعث شد تا وی در وضعیت بسیار دشواری قرار بگیرد و منتظر برگزاری اولین جلسه دادگاه خود در هفدهم ماه مارس جاری برای شنیدن کیفرخواست علیه خودش باشد. نتانیاهو امید دارد تا با نخست‌وزیر شدن دوباره بعد از برگزاری سومین دور انتخابات و پیش از فرا رسیدن اولین جلسه دادگاه، مصونیت خود را حفظ کرده و از محاکمه شدن فرار کند.

درپی برگزاری دومین دور انتخابات، نتانیاهو در انتخابات داخلی حزب لیکود توانست ساعر را شکست دهد و ریاست خود بر لیکود را تثبیت کند. رد شدن درخواست عدم‌کفایت نتانیاهو نیز موفقیت دیگری برای او بود. در این میان، همانند دو دور قبلی انتخابات، دونالد ترامپ رئیس‌جمهور آمریکا بار دیگر پیش از فرارسیدن سومین دور انتخابات با اعلام طرح سازش موسوم به معامله قرن و به راه انداختن یک شوی تبلیغاتی درصدد حمایت سیاسی از نتانیاهو برآمد.

از میان احزاب عربی نیز انتظار می‌رود که فهرست مشترک متشکل از چهار حزب برنده انتخابات باشد.

اما این موفقیت‌ها و حمایت‌ها هم نتوانست خود را در نظرسنجی‌ها نشان دهد؛ به‌گونه‌ای که بر اساس آخرین نظرسنجی‌ها قبل از رأی‌گیری، نتایج این دور از انتخابات نیز بسیار نزدیک خواهد بود. نتانیاهو دل به نتایج احزاب تندرو و راست رادیکال و رقیبش گانتس به احزاب چپ برای کسب اکثریت پارلمانی بسته است. در این دور از انتخابات 30 فهرست و حزب در انتخابات شرکت کرده‌اند اما براساس نظرسنجی‌ها، هشت حزب و تشکل موفق به کسب کرسی خواهند شد.

احزاب و تشکل‌های راست شامل حزب لیکود، شاس، یهودوت هتوراه، ائتلاف یمینا و رئیس حزب اسرائیل بیتنا هستند. احزاب و تشکل‌های میانه نیز متشکل از حزب آبی - سفید و ائتلاف کار- جیشر - میرتس هستند. از میان احزاب عربی نیز انتظار می‌رود که فهرست مشترک متشکل از چهار حزب برنده انتخابات باشد.

نتایج آخرین نظرسنجی شبکه 13 تلویزیون اسرائیل که چند ساعت قبل از انتخابات منتشر شد، حکایت از آن دارد که حزب لیکود به ریاست نتانیاهو و حزب آبی – سفید به ریاست گانتس هریک 33 کرسی به دست خواهند آورد.

براساس این نظرسنجی، تشکل احزاب راست به ریاست نتانیاهو 56 کرسی و تشکل احزاب چپ و میانه به ریاست گانتس 57 کرسی کسب خواهد کرد. اما نکته قابل‌ملاحظه در این دور از انتخابات تشویق احزاب عربی برای شرکت بیشتر فلسطینیان ساکن اراضی 48 برای شرکت در انتخابات است که براساس این نظرسنجی، فهرست مشترک با افزایش کرسی‌های خود در این دور، 15 کرسی کسب خواهد کرد. شاید یکی از دلایلی که نتانیاهو خواهان مشارکت بیشتر اسرائیلی‌ها در انتخابات امروز شد، مشارکت بیشتر طرفداران احزاب عربی در مقایسه با طرفداران سایر احزاب راست و چپ و میانه باشد؛ بویژه که طرفداران این احزاب بعد از دو بار مشارکت از انگیزه کمتری برای شرکت در انتخابات بویژه درسایه نگرانی از شیوع ویروس کرونا برخوردار هستند.

بر این اساس، صحنه سیاسی اسرائیل بعد از برگزاری سومین دور انتخابات و اعلام نتایج آن با همان گره دو دور قبلی مواجه خواهد بود و براساس تجربه قبلی، ائتلاف نتانیاهو و ائتلاف گانتس هیچ‌کدام نخواهند توانست اکثریت 61 کرسی را کسب کرده و دولت خود را تشکیل دهند. گره کور سیاسی اسرائیل تنها در صورتی بازخواهد شد که گانتس و نتانیاهو بر سر یک دولت وحدت با چرخش دوساله پست نخست‌وزیری موافقت کنند یا اینکه حزب اسرائیل بیتنا به ریاست اویگدور لیبرمن به‌عنوان سنگ ترازو عمل کرده و با حمایت از هر یک از دو ائتلاف نتانیاهو یا گانتس پله ترازو را به نفع آن ائتلاف سنگین کند تا آن‌ها قادر به تشکیل دولت شوند.

در ساعات پایانی اما به نظر می‌رسد بر میزان مشارکت راست‌گراها در انتخابات افزوده شده و برخی برآوردهای تأیید نشده هم تأکید دارد که شاید ائتلاف نتانیاهو بتواند اکثریت 61 رأی را برای تشکیل دولت به دست بیاورد.

لیبرمن اخیراً تأکید کرد که به دنبال تشکیل دولتی بدون نتانیاهو است که این احتمال را تقویت می‌کند که او به سمت گانتس گرایش پیدا کند و یک دولت سکولار لیبرال را با ائتلاف گانتس تشکیل دهد.

در ساعات پایانی اما به نظر می‌رسد بر میزان مشارکت راست‌گراها در انتخابات افزوده شده و برخی برآوردهای تأیید نشده هم تأکید دارد که شاید ائتلاف نتانیاهو بتواند اکثریت 61 رأی را برای تشکیل دولت به دست بیاورد. بر طبق برخی نظرسنجی‌های سر صندوق‌ها که رسانه‌ها البته هنوز آن را به‌طور رسمی اعلام نکرده‌اند، شاید نتایج غیرمنتظره و برخلاف پیش‌بینی‌ها باشد و ائتلاف نتانیاهو بتواند کار را در این دوره از انتخابات یکسره کند این مطلب را نفتالی بنت رفیق اعلام کرده و البته منبع دیگری آن را تأیید نکرده است. اما اگر این گره کور سیاسی اسرائیل بازنشود، برگزاری چهارمین دور انتخابات محتمل خواهد بود. با این حال، عرصه سیاسی اسرائیل از سیالیت بسیار بالایی برخوردار است و باید به انتظار تحولات بعد از انتخابات نشست.