سیاست پارسی
نگاهی به فیلم هریت (2019)

جای خالی ایمان روی اسکناس

سید وحید نبوی‌زاده نمازی
2821
به گزارش سیاست پارسی، 

هریت با ناباوری پیش کشیش گرین می‌رود تا برای سفرش دعا کند... این ابتدای سفر است و مینتی گمان خوش به کشیش ندارد... آخر، کشیش گرین جز موعظه‌ها در رسای اطاعت بردگان تابه‌حال چیزی نگفته! اما سفر به‌سلامت انجام می‌شود به مدد ایمان. مینتی که ترس را دشمن درجه‌یک خود به شمار می‌آورد سفرهایش را با رمز «گوش سپردن به ندای خداوند»، به‌سلامت سپری می‌کند؛ به‌نحوی‌که در اولین سفرش- از مریلند تا پنسیلوانیا- بیش از صد مایل را پای پیاده و با مدد گیری از ندای الهی درونش طی می‌کند؛ اما دلیل و لزوم پرداختن به قهرمانی زن در سال 2019 چه هست؟

در سینمایی که هنوز هم معلوم نیست قهرمان و هیروهای آن از چه طبقه‌ای هستند و چه تفکری را در سر می‌پرورانند، مینتی که مهاجرتش بیشتر درون‌عالمی ست تا برون‌عالمی، هویتِ خلسه گرفته‌اش را دوباره جستجو می‌کند و با بازگشت‌های سیزده‌گانه‌اش به وطن اولیه‌اش، سعی در بازتولید آن دارد. گفتمان نجات، با تمامی عناصر و پشتیبان‌های تاریخی‌اش، با فواصلی منظم در فیلم واگویه می‌شوند: موسی، فرعون، رودخانه و ملتی زجرکشیده. ایمانی در حال تقویت و ملتی در حال رشد. آیا همین است رمز بازگشت به قهرمانی‌های دوران ضد برده‌داری و پیشا-جنگ داخلی امریکا؟ آیا ملت اکنون امریکا هم به‌مانند راه‌یافتگان و نجات‌یافتگان هریت تابمن، می‌بایست بین «آزادی» و «مرگ» یکی را انتخاب کنند. این سؤال را باید محکم و واضح پرسید که چرا باید در سال 2019 هریت تابمن و رشادت او در سینما و جامعه امریکا بازتولید شود؟

خانم کیسی لمونز بعد از ساخت فیلم‌هایی همچون بوسه خون‌آشام (۱۹۸۹)، سکوت بره‌ها (1991)، کندی‌من (1992)، هدف سخت (1993) و دیسکانکت (2012) حالا، در سال 2019 فیلم هریت را می‌سازد که به سرگذشت هریت تابمن می‌پردازد. در تاریخ امریکا، تابمن از آن زنانی است که به خاطر فعالیت‌های شجاعانه‌اش در عرصه نجات بردگان سیاه و بعدها در جنبش لغو برده‌داری امریکا، کم‌وبیش معرفی‌شده و سرشناس است. تابمن از طریق سازمان «راه‌آهن سرتاسری» به نزدیک 270 برده کمک کرد تا به ایالت‌های شمالی امریکا که در آن‌ها برده‌داری رو به منسوخ شدن بود، بگریزند. در خلال جنگ داخلی امریکا (1861-1865) هریت دلاوری‌های بسیاری از خود نشان داد و در منصب‌های مختلفی همچون، آشپز، دیدبان، پرستار، پیشاهنگ مصلح و فرمانده، خدمت کرد. سینتیا ارویو که در این فیلم نقش خانم تابمن را ایفا کرد، در گلدن گلوب 2020 نامزد دریافت جایزه بهترین بازیگر زن شد که البته رنی زلوگر برای فیلم جودی، این گوی را از او ربود.

بااینکه فیلم‌نامه ضعیف فیلم و بازی‌هایی که انسان را به یاد آزمون‌وخطاهای بازیگران تئاترهای دانش‌آموزی می‌اندازد، گاهی ملال‌انگیز می‌نمود، اما آگاهی دوباره از شجاعت و ایمان مینتی یا همان هریت، هر بیننده‌ای را به وجد می‌آورد. شاید جک لو- وزیر خزانه‌داری امریکا- هم از همان به وجد آمده‌ها بود که در آوریل 2016 رسماً اعلام کرده بود که تصویر پشت اسکناس‌های 20 دلاری امریکا قرار است تا سال 2030 تغییر کند: عکس هریت تابمن جای عکس اندروجکسون را بگیرد؛ تابمنی که تمام زندگی‌اش را برای کمک به برده‌ها صرف کرد، عکسش جایگزین جکسونی شود که زمانی رئیس‌جمهور ایالات‌متحده و از افتخارات و سرمایه‌های کلانش، برده‌های قد و نیم قد بوده. رئیس‌جمهور فعلی امریکا امروز با این امر مخالفت می‌کند و سیل مردمانی را که خودشان مهر روی اسکناس‌ها می‌زنند، مورد خشم و استهزا قرار می‌دهد...

کاش کشیش گرین امروز هم بود تا با ناباوری به آستانه کلیسایش می‌رفتند و از او طلب دعا می‌کردند... .