دمشق میدان جنگ با ترکیه را تا آفریقا کشانده است

علی حیدری
عملیات ارتش سوریه در ادلب و درگیری هایی که بین دمشق و آنکارا چه به صورت سیاسی و چه نظامی طی هفته های اخیر شدت گرفت، خبری را که اوایل ماه جاری شمسی در دمشق رخ داد را به حاشیه برد و در محافل تحلیلی کمتر به آن پرداخته شد که عبارتست از سفر هیئتی از لیبی به نمایندگی از خلیفه حفتر که در حال حاضر با دولت وفاق ملی در حال جنگ است و تلاش دارد تا طرابلس را از دست فائز سراج که مشروعیت بین المللی دارد بگیرد
2839
به گزارش سیاست پارسی، 

در سفری که عبدالرحمن‌الأحیرش معاون نخست‌وزیر دولت لیبی (مستقر در طبرق) و عبدالهادی الحویج وزیر خارجه این دولت به سوریه دیدارهای مهمی با فیصل مقداد معاون وزیر خارجه، ولید معلم وزیر خارجه و بشار اسد رئیس جمهور این کشور داشتند و توافقات مهمی بین دو طرف به امضا رسید که یکی از آنها عبارت بود از تحویل سفارت لیبی در دمشق به دولت مستقر در مصراته و آغاز رسمی فعالیت این سفارتخانه.

چرا دمشق به جای طرابلس با مصراته وارد همکاری شد؟

دشمن مشترک:

در پاسخ به این سوال می توان در ابتدا به این امر اشاره کرد که در حال حاضر، هم برای اسد و هم برای خلیفه حفتر، حزب حاکم عدالت و توسعه در ترکیه یک دشمن مشترک محسوب می شود.

دولت آنکارا که طی 9 سال گذشته همه تلاش خود را برای سرنگونی بشار اسد به کار گرفته طی یکی دو سال اخیر نیز در لیبی فعالتر شده و در کنار فائز سراج از دولت وفاق ملی در مقابل خلیفه حفتر حمایت می کند که البته این حمایت علاوه بر موضوع ادامه نفوذ و حضور در لیبی، استمرار حضور اخوانی ها از طریق فائز سراج را نیز به همراه داشت.

دولت آنکارا که طی 9 سال گذشته همه تلاش خود را برای سرنگونی بشار اسد به کار گرفته طی یکی دو سال اخیر نیز در لیبی فعالتر شده و در کنار فائز سراج از دولت وفاق ملی در مقابل خلیفه حفتر حمایت می کند

در این باره اظهارات ولید معلم وزیر خارجه سوریه در دیدار هیئت لیبیای قابل تامل است که گفت: با توجه به شرایط و چالش هایی که لیبی و سوریه با آن مواجه هستند و در رأس آن تجاوز ترکیه به خاک دو کشور است، امروز بیش از هر زمان دیگری ثابت می کند که روابط دو کشور باید برای مقابله با طمع ورزی های خارجی در بهترین حالت باشد.

به این موارد می توان به قرار داد اخیر امنیتی-اقتصادی بین آنکارا و طرابلس نیز اشاره کرد که در نتیجه آن ترکیه نیروهایی به لیبی اعزام کرد تا در مقابل حملات خلیفه حفتر از طرابلس دفاع کنند و همینطور پهنه وسیعی از دریای مدیترانه که بین دو کشور قرار گرفته و دارای ذخایر عظیمی از نفت و گاز است بدست ترکیه افتد و کشورهای یونان، مصر و قبرس را خشمگین کند.

خلیفه حفتر نیز از این توافقها ناراضی بوده و بدنبال ضربه زدن به منافع ترکیه در لیبی است که نمونه آن بمباران کشتیهای حامل کمکهای نظامی ترکیه به طرابلس و کشتن نیروهای نظامی و امنیتی این کشور است.

همپیمانان مشترک:

علاوه بر دشمنی مشترک دمشق و مصراته با دولت حاکم در آنکارا، دوستان و همپیمانان مشترکی نیز وجود دارند که اسد را تشویق به این اقدام می کند و در راس آنها مسکو قرار دارد.

روسیه علیرغم نظر سازمان ملل و نیز مخالفت آمریکا با خلیفه حفتر روابط خوبی داشته و از این فرد حمایت بالایی دارد.

این حمایت نظامی، سیاسی و اقتصادی تا آنجاست که در حال حاضر علاوه بر برخی نیروهای سودانی و مصری که برای حفتر در حال جنگ هستند، نیروهای مسلح خصوصی روسی تحت عنوان گروه واگنر در لیبی در حال جنگ هستند. این نیروها در سوریه نیز مشغول به فعالیت هستند. وظیفه این گروه همانند شرکت امنیتی بلک واتر انجام عملیاتهای ویژه یا حفاظت از اماکن و افرادی خاص بوده و دستمزد خود را از طریق تسلط بر منابع انرژی کشور هدف دریافت می کنند.

در دیدارهایی که بین مقامات سوریه و امارات انجام گرفته بر مقابله مشترک با دشمن مشترک منطقه ای یعنی اخوان المسلمین تاکید شده است.

امارات نیز یکی دیگر از بازیگران در لیبی است که پیشینه ضد اخوانی بودن رهبران آن و نیز مقابله با نقشه های منطقه ای ترکیه باعث شده تا به سوریه در این موضوع نزدیکتر شود.

باید یادآور شد که شیوخ امارات پس از ناامیدی از سرنگونی دولت اسد طی چند سال گذشته و سرخوردگی و انزوای کوتاه مدت، به تغییر رویکرد در قبال دمشق روی آورده و گسترش روابط سیاسی و اقتصادی با سوریه بشار اسد را دنبال می کنند.

در همین راستا بود که شاهد بازگشایی سفارت امارات در دمشق در دسامبر گذشته بودیم. همینطور در بحران اخیر اقتصادی سوریه نیز اخباری از حمایت مالی امارات منتشر شد که نتیجه آن افزایش ارزش لیر در مقابل دلار بود. در دیدارهایی که بین مقامات سوریه و امارات انجام گرفته بر مقابله مشترک با دشمن مشترک منطقه ای یعنی اخوان المسلمین تاکید شده است.

مصر نیز که در دوران محمد مرسی اخوانی یکی از تهدیدات بزرگ دمشق به شمار رفته و اقدامات زیادی در راستای سرنگونی بشار اسد انجام می داد در دوره عبدالفتاح سیسی خط مشی خود را به کلی تغییر داده و بر حمایت منطقه ای و بین المللی از دمشق تاکید دارد.

مبارزه با اخوان نیز فصل مشترک روابط دو کشور در حال حاضر است. شاید اگر مخالفت ریاض در بین نبود، روابط قاهره و دمشق به سرعت رو به توسعه می نهاد. می توان گفت که دولت دمشق همزمان با مقابله با گروههای مسلح موجود در ادلب که تحت حمایت ترکیه به سر می برند در داخل، در محیط بین المللی نیز مقابله با دولت آنکارا را در پیش گرفته و این اقدام را از طریق دوستان خود که منافع مشترکی در مبارزه با سیاستهای منطقه ای آنکارا دارند پیش می برد. طیف این کشورها از دشمنان دیروز مانند امارات و مصر تا حامیان مهم منطقه ای همچون روسیه را شامل می شود که در جبهه لیبی همگی در یک سنگر گرد آمده و اقدامات خود را علیه ترکیه پیش می برند.