گفت وگوی «سیاست پارسی» با کارشناس اسکاتلندی

بالا رفتن احتمال استقلال اسکاتلند از بریتانیا پس از برگزیت

مصطفی افضل زاده
«یوهانا راس» کارشناس اسکاتلندی با اشاره به احساسات ضدانگلیسی در میان مردم اسکاتلند و تشدید این احساسات به ویژه پس از قطعی شدن خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا، می‌گوید جدایی قریب‌الوقوع اسکاتلند از بریتانیا دور از انتظار نیست و عمر عبارت «بریتانیای کبیر» به زودی به سر خواهد آمد.
2846
به گزارش سیاست پارسی، 

اسکاتلندی‌ها به تناوب در نظرسنجی‌هایی با موضوع «استقلال از بریتانیا» شرکت می‌کنند[1] و تغییرات در نتایج این نظرسنجی‌ها به معیاری از موافقت یا مخالفت افکار عمومی اسکاتلند نسبت به سیاست‌های نظام «پادشاهی متحد» تبدیل شده است. اخیراً موضوع خروج بریتانیا از اتحادیه اروپا، موسوم به «برگزیت»، یا به عبارت دقیق‌تر، خروج کشور «انگلیس» از اتحادیه اروپا، یکی از عوامل تأثیرگذار در نتایج نظرسنجی‌های مذکور بوده است. نظرسنجی‌های ماه‌های اخیر نشان می‌دهد هرچه بریتانیا به خروج از اتحادیه اروپا نزدیک‌تر می‌شود، مردم اسکاتلند نیز تمایل بیش‌تری به استقلال کشورشان از انگلیس و خروج از «پادشاهی متحد» پیدا می‌کنند.

طی روزهای آخر ماه ژانویه تا روزهای آغازین ماه فوریه سال جاری میلادی، بیش از 50 درصد از شرکت‌کنندگان اسکاتلندی در دست‌کم سه نظرسنجی متفاوت به خروج از بریتانیا پاسخ مثبت دادند. یکی از این نظرسنجی‌ها توسط سازمان «پنل‌بیس» انجام شد و 52 درصد از شرکت‌کنندگان در آن اعلام کردند که موافق استقلال اسکاتلند از نظام «پادشاهی متحد» هستند. بررسی روند تغییرات در نظرسنجی‌های جدایی اسکاتلند از بریتانیا، به وضوح نشان می‌دهد تمایل اسکاتلندی‌ها به استقلال از بریتانیا را می‌توان پدیده‌ای «پسابرگزیت» توصیف کرد. به عبارت دیگر، «برگزیت اتحادیه «پادشاهی متحد» را در معرض خطر قرار داده است[2]

«سیاست پارسی» در خصوص اهمیت نظرسنجی‌های استقلال اسکاتلند و تأثیر برگزیت بر افزایش احساسات استقلال‌طلبانه در افکار عمومی این کشور با «یوهانا راس» کارشناس مسائل بین‌الملل مستقر در اسکاتلند گفت‌وگو کرده است. آن‌چه در ادامه می‌خوانید متن این مصاحبه است.

مردم اسکاتلند دیگر خسته شده‌اند؛ دموکراسی در این کشور دیگر برای اسکاتلندی‌ها معنایی ندارد.

 

نظرسنجی‌های جدید حاکی از افزایش تمایل مردم اسکاتلند به جدایی از انگلیس هستند. دلیل افزایش تمایلات استقلال‌طلبانه در اسکاتلند در نظرسنجی‌های اخیر در مقایسه با نظرسنجی‌های قبلی چیست؟

دلیلش برگزیت است. 62 درصد از اسکاتلندی‌ها در همه‌پرسی جدایی از اتحادیه اروپا رأی به باقی ماندن در این اتحادیه داده بودند. با این وجود، اسکاتلند [به خاطر رأی انگلیسی‌ها به خروج از اتحادیه اروپا] دارد بر خلاف میل خودش از اتحادیه اروپا اخراج می‌شود. به علاوه، مسئله تنها این نیست؛ رفتار دولت بریتانیا با اسکاتلند در جریان مذاکرات [میان بریتانیا و اتحادیه اروپا بر سر برگزیت] هم شوکه‌کننده بود؛ در اسناد مربوط به «توافق‌نامه خروج» به ندرت نامی از اسکاتلند برده شده است. این بی‌توجهی به اسکاتلند واقعاً خشم شهروندان این کشور را برانگیخته است. علاوه بر این، سیاست‌های ریاضتی تحمیلی از طرف دولت محافظه‌کار بریتانیا طی سال‌های اخیر، کاملاً مغایر با ارزش‌های سنتی اسکاتلند است که اولویت بالایی برای رفاه اجتماعی قائل هستند. حزب محافظه‌کار در اسکاتلند منفور است، و اگرچه نامزدهای این حزب در اسکاتلند آرای بسیار اندکی دریافت می‌کنند، اما سال‌ها است که اسکاتلندی‌ها تحت حکومت یک دولت محافظه‌کار هستند. مردم اسکاتلند دیگر خسته شده‌اند؛ دموکراسی در این کشور دیگر برای اسکاتلندی‌ها معنایی ندارد.

 

برگزیت بیش از پیش احساسات ملی‌گرایانه را در داخل انگلیس برانگیخت. این مسئله بیش‌تر برای لندن اهمیت دارد و دلیل آن هم این است که به معنای کاهش درآمدهای دولت از نفت «دریای شمال» خواهد بود.

 

بر کسی پوشیده نیست که اسکاتلندی‌ها علاقه‌ای به انگلیسی‌ها ندارند. با این حال، ارقام نظرسنجی‌ها درباره استقلال از بریتانیا این واقعیت را نشان نمی‌دهند و معمولاً تعداد موافقان و مخالفان جدایی از بریتانیا در نظرسنجی‌های اسکاتلند تقریباً برابر است. چرا طرفداران استقلال از بریتانیا در اسکاتلند اکثریت قاطع نیستند؟

اتفاقاً خروج اسکاتلند از بریتانیا ساده [و قابل‌انتظار] است، چراکه نظام «پادشاهی متحد» صرفاً اندکی بیش از 300 سال سن دارد. این در حالی است که اسکاتلند تاریخی مستقل را به عنوان یک کشور با حکومت سلطنتی، ساختار حکومتی و نظام دادگستری خودش دارد. ما حتی همین امروز هم نظام حقوقی مستقل خودمان را داریم و به لطف پارلمان اسکاتلند اختیارات بیش‌تری در زمینه بهداشت و آموزش کسب کرده‌ایم که به بهبود زندگی افراد بی‌شماری منجر شده است. من حتی فکر نمی‌کنم استقلال اسکاتلند برای خود انگلیسی‌ها هم خیلی ناخوشایند باشد. برگزیت بیش از پیش احساسات ملی‌گرایانه را در داخل انگلیس برانگیخت. این مسئله بیش‌تر برای لندن اهمیت دارد و دلیل آن هم این است که به معنای کاهش درآمدهای دولت از نفت «دریای شمال» خواهد بود.

 

استقلال اسکاتلند به طور کلی چه عواقبی برای انگلیس به دنبال خواهد داشت؟

بیش‌تر، عواقب مالی خواهد داشت. همان‌طور که گفتم، قطع درآمد لندن از نفت دریای شمال ضرر بزرگی برای دولت بریتانیا خواهد بود. همچنین «ادینبورگ» [پایتخت اسکاتلند] در حال حاضر دومین مرکز مالی بزرگ بریتانیاست. بخش مهمی از درآمد اقتصاد بریتانیا از گردشگری (حدود 11 میلیارد دلار پوند) نیز مربوط به اسکاتلند است.

 

آیا جدایی اسکاتلند می‌تواند منجر به تجزیه کامل بریتانیا شود؟

این اتفاق احتمالاً بیش‌تر شبیه به برگزیت خواهد بود، یعنی روندی تدریجی خواهد داشت. ضمناً نباید فراموش کرد که اسکاتلند [حتی در صورت استقلال] همچنان نظام سلطنتی مشترکی با بریتانیا خواهد داشت؛ ملکه املاکی در اسکاتلند دارد و ملکه تمام سرزمین «پادشاهی متحده» است. البته مردم اسکاتلند عموماً از نظام سلطنتی کنونی بریتانیا هم خوششان نمی‌آید، اما مسئله سلب حاکمیت نظام سلطنتی بریتانیا نسبت به اسکاتلند باید مستقلاً مورد همه‌پرسی قرار گیرد!

 

گفته می‌شود در صورت جدایی اسکاتلند، ایرلند شمالی نیز به دنبال پیوستن به جمهوری ایرلند خواهد بود. آیا این نظریه صحت دارد؟

پس از موفقیت اخیر حزب «شین فین» [که هم در ایرلند شمالی و هم در جمهوری ایرلند فعال است] در انتخابات پارلمانی ایرلند[3] و همچنین نزدیک شدن برگزیت به واقعیت، به شکل فزاینده‌ای به نظر می‌آید که طی همین چند دهه آینده شاهد تشکیل یک «ایرلند متحد» خواهیم بود.

 

آیا بعد از جدایی اسکاتلند از بریتانیا، عمر اصطلاح «بریتانیای کبیر» نیز به پایان خواهد رسید؟

در هر حال، عبارت «بریتانیای کبیر» عتیقه‌ای است که از دوران امپراتوری بریتانیا به جا مانده و تاریخ مصرفش گذشته است. عبارت «جزایر بریتانیا» همچنان وجود خواهد داشت، اما عمر عبارت‌های «بریتانیای کبیر» و «پادشاهی متحد» دیگر به سر خواهد آمد.

 


[1] Opinion polling on Scottish independence Link

[2] Scottish independence surveys 'show Brexit has put union at risk' Link

[3] انتخابات سراسری ایرلند (۲۰۲۰) لینک