سیاست پارسی
حسین اکبری در گفت‌وگو با «سیاست پارسی» مطرح کرد

راهبرد سیاست خارجی امارات آینده‌اش را تاریک می‌سازد

مصطفی افضل زاده
سال گذشته شاهد سفر بنیامین نتانیاهو برای برقراری کشورهای منطقه به عمان بودیم که نتیجه این سفر بازتاب چندانی نداشت. با این‌ حال در این سفر استقبال خوبی از نتانیاهو شد و وزیر امور خارجه عمان پس‌ از این دیدار درباره دلیل این استقبال بیان کرد که باید سفر جدیدی را به آینده آغاز کنیم. اما آیا آینده خوب تنها در رابطه با صهیونیست‌ها معنی می‌شود؟
3038
به گزارش سیاست پارسی، 

آینده ارتباط‌گیری صهیونیست‌ها با اعراب منطقه، از عمان شروع نشد و این امارات بود که اولین قدم را در این زمینه برداشت و البته مسئله‌ای که بعد از این عادی‌سازی روابط روی داد، انتقاد شدید به امارات بود و بسیاری از تحلیلگران بیان کردند که ارتباط با اسراییل نه نگاه به آینده، بلکه از بین بردن آینده امارات است. سیاست پارسی در این‌ باره با حسین اکبری سفیر سابق ایران در لیبی و دبیر کل مجمع جهانی بیداری اسلامی به گفت‌وگو نشسته است.

 

بحث عادی‌سازی روابط بین امارات و اسرائیل خبری نیست که بتوان به‌ راحتی از آن گذشت. در چند سال گذشته دیدارهایی بین این دو کشور صورت نگرفته بود، اما سال گذشته دیداری چراغ خاموش بین امارات و اسرائیل رخ داد که منجر به توافق عادی‌سازی روابط این دو کشور شد. سؤال اصلی این است، آیا امارات به این توافق نیاز دارد؟

این مسئله اتفاقی نبود و بخشی به گذشته و بخشی به شرایط سیاسی امروز منطقه و بین‌الملل بازمی‌گردد. امروز آمریکا و اسرائیل دچار مشکلی جدی شده‌اند و اساس اسرائیل را در خطر می‌بینند، همین موضوع باعث شد سعی کنند اسرائیل را در منطقه حاکم کنند ولی این اتفاق نیفتاد. امروز کل دنیا در سیطره اسرائیل است رسانه‌های فرانسه در دست اسرائیلی‌ها است، جلیقه زردهای فرانسوی می‌گویند ما تحت اشغال WLT هستیم. یعنی ما در اشغال واشنگتن و لندن و تل‌آویو هستیم. در حالی‌ که می‌خواهیم مثل زمان ژنرال دوگل مستقل باشیم و روی پای خود بایستیم. آمریکا نیز به طریقی در اشغال اسرائیل است برخی از نخبگان آمریکایی بارها گفته‌اند که آمریکا هر هزینه‌ای می‌دهد به خاطر فشار لابی یهودی‌ها است. جنگ‌هایی که آمریکا در منطقه شروع کرد به خاطر امنیت اسرائیل بود نه به دلیل منافع آمریکا و در همه‌ جا باخت و هزینه‌ای داد.

امروز شرایط منطقه به‌جایی رسیده که اسرائیل احساس خطر می‌کند. آن‌ها ترامپ را سر کار آوردند تا از ماهیت، هویت و بقای اسرائیل دفاع کند. روزی اسرائیل اعلام می‌کرد گروه موسیقی ارتش اسرائیل برای اشغال لبنان کافی است. اما امروز حزب‌الله به‌ سرعت پاسخ هر حرف اسرائیل را می‌دهد. وقتی حزب‌الله پاسخ متقابل می‌دهد اسرائیل دست به دامن دولت‌ها و مجامع بین‌المللی می‌شود، این همان اسرائیلی است که در ضعیف‌ترین دوره خود بر تمام جهان اسلام پیروز شده بود و امروز به این نقطه رسیده است. از طرفی حماس که زمانی با سنگ با اسرائیل می‌جنگید، امروز با موشک‌های نقطه زن اسرائیل را می‌زنند. اسرائیل زمانی اعلام کرد گنبد آهنین دارد ولی وقتی حماس و حزب‌الله اسرائیل را زدند مشخص شد گنبد آهنین شعاری توخالی است. اسرائیل متوجه مسئله است و دیگر جرئت حمله به غزه را ندارد. حزب‌الله نیز حضور دارد و جمهوری اسلامی نیز اقتدار خود را در منطقه دارد.

عادی‌سازی رابطه امارات و اسرائیل در راستای حفظ اسرائیل است.

 

پس جبهه مقابل به دلیل هزینه‌های زیاد به سمت دیپلماسی‌ای رفته است که در آن شاهد هزینه‌های نظامی نباشیم؟

امروز آمریکا می‌بیند اسرائیل در حال نابودی است و بن سلمان را مأمور کرده تا از آن حمایت کند، زیرا آمریکا با اشاره‌ای می‌تواند حکومت عربستان را عوض کند. امارات نیز باید ایفای نقش کند. از این‌ رو آمریکا در هر کشوری بجنگد این دو کشور نیز باید در آن جنگ با غرب همراهی کنند و بجنگند.

امروز سؤال از امارات این است که به دنبال چه هستید؟ دموکراسی ندارید و استقلالتان زیر یوغ آمریکا است؟ هویت عربی نیز مطرح نیست زیرا خود با کشورهای عربی درگیر هستید و با بسیاری از کشورهای عربی و اسلامی مشکل دارید. عربستان تعریفی از اسلام اصیل دارد و می‌خواهد آن را ترویج دهد که در انتها به القاعده و داعش و گروه‌های تکفیری می‌رسند. اما امارات صرفاً بازیگری تسلیم در برابر غرب است. عادی‌سازی روابط نیز در همین راستا است. وقتی مصر در کمپ دیوید وارد رابطه با اسرائیل شد برای خود حاشیه امنیتی ایجاد کرد، اردن نیز به همین صورت بود.

عادی‌سازی رابطه امارات و اسرائیل در راستای حفظ اسرائیل است. شاهد هستیم تظاهرات علیه نتانیاهو گسترش پیدا کرده و از نظر مردم در سرزمین‌های اشغالی به آن‌ها خیانت شده است زیرا کسی که مردم به او رأی دادند به‌جای قرار گرفتن در مقابل نتانیاهو با او هم‌پیمان شده است. این تصویر میان اسرائیلی‌ها وجود دارد که جنگ هفتاد و چند ساله به کجا خواهد رسید؟ هر روز ناامنی وجود دارد و یهود نهایتاً به کجا می‌رسد؟ روند کمک به حفظ موجودیت اسرائیل با همین حرکت عادی‌سازی روابط کشورهای عربی شروع می‌شود چون امارات کشوری مسلمان است. چه منفعتی وجود دارد که کشوری مسلمان با کشوری که قدس را اشغال کرده و فلسطینیان را بیرون کرده در ارتباط باشد؟ امارات کشوری سرسپرده به آمریکا است و با تصمیم آمریکا امیر امارات عوض می‌شود این کشور باید اجرای دستور کند. امارات امروز خود کشوری اشغال شده است و استقلال ندارد. عادی‌سازی صورت گرفته در بین این دو کشور، پروژه کلان آمریکا است تا کشورهای عربی دیگر نیز پای کار بیایند. بحث سازش و عادی‌سازی روابط به‌ عنوان راهبرد آمریکا در رابطه با کشورهای عربی نسبت به اسرائیل تحلیل می‌شود.

ائتلاف امروز نه‌ تنها ائتلافی علیه ایران نیست، بلکه به‌ نوعی کمک به اثبات حقانیت ایران خواهد بود.

 

آیا می‌توان گفت این حرکت قدم اول در تشکیل ائتلاف خاورمیانه علیه ایران است؟

آن‌ها بارها این کار را کرده‌اند. آمریکا سعی کرده به‌ عنوان هژمون جهانی با ابزارهایی که دارد همه دنیا را با خود متحد کند و علیه ایران ائتلاف‌سازی کند. آمریکا در بحث تحریم‌ها نیز این کار را کرد. ترامپ بعد از ورود به کاخ سفید این فضا را دنبال کرد و به سمت قرار داد با عربستان رفت و می‌خواست دنیا را علیه ایران با خود همراه کند، ولی چند اتفاق رخ داد. در جهان اسلام شکافی بین طرفداران و مخالفین اخوان المسلمین ایجاد شد. مصر و برخی کشورها به سویی رفتند و ترکیه، قطر و طرفداران اخوان به سمت دیگری رفتند. شکاف دیگری در شورای همکاری‌های خلیج‌فارس ایجاد شد که ضربه سختی برای آمریکایی‌ها بود. عربستان می‌خواست به اعتبار آمریکا و به‌ عنوان ام القرای جهان اسلام خواست خود را به بقیه دیکته کند. شکاف اخوانی باعث شد قطر از شورای همکاری‌های خلیج‌فارس بیرون بیاید. وقتی قطر از آن‌ها جدا شد، شورا به هم خورد و وحدت نیز شکست خورد.

ائتلاف عربی هم که علیه یمن ایجاد شد، شکست خورد. ائتلاف جهانی و عربی علیه سوریه ایجاد شد و آن نیز شکست خورد. وقتی شکاف‌ها ایجاد شد ائتلاف قوی و قدرتمندی که آمریکا قول آن را داده بود محقق نشد. ائتلاف امروز نه‌ تنها ائتلافی علیه ایران نیست، بلکه به‌ نوعی کمک به اثبات حقانیت ایران خواهد بود. تمام دعوای ایران با آمریکا بر سر حقوق ملت فلسطین و دفاع از مظلوم بر اساس فطرت مورد پذیرش همه انسان‌ها است. همه دنیا قبول دارند که اسرائیل جریانی اشغالگر است و ملت فلسطین تحت ظلم هستند ولی کسی جرئت نمی‌کند حرف بزند. در این شرایط وقتی امارات به این سمت می‌رود نه‌ تنها ائتلافی علیه ایران شکل نمی‌گیرد بلکه کشورهایی که تا دیروز به‌ طور پنهانی با اسرائیل کار می‌کردند و امروز علنی شده‌اند مشخص می‌شوند.

سعودی نیز با دیدن واکنش‌ها عقب نشست و متوجه شد وقت ورود به مسئله تایید رابطه امارات و اسرائیل نیست.

 

امارات بیان کرده است که عادی‌سازی روابطش با اسراییل، به نفع فلسطین و جهان اسلام است. آیا این توجیه حتی در برخی جزییات می‌تواند درست باشد؟

همین سؤال نیز برای مسلمانان مطرح است، که این اقدام امارات چه منفعتی برای مسلمانان دارد؟ آیا جز خواری و ذلت و تحقیر ملت فلسطین و حمایت از اسرائیل برای حفظ بقا چیزی به همراه دارد. امروز هجمه‌ای علیه امارات در جهان اسلام شکل‌گرفته و حتی ترکیه‌ای که خود با اسرائیل در ارتباط است، امارات را تهدید به جنگ کرده است. قطر نیز تهدید کرد. کشورهای زیادی موضع‌گیری کردند و سایر کشورها سکوت کردند. شاهد هستیم که کسی این حرکت را تأیید نکرده است. سعودی نیز با دیدن واکنش‌ها عقب نشست و متوجه شد وقت ورود به این مسئله نیست. در اصطلاح سیاسی باید گفت این حرکت از ابتدا مرده به دنیا آمد. نه‌ تنها حامی و طرفدار ندارد بلکه بسیاری از کشورها ارتباط خود با امارات را قطع کردند. می‌توان گفت بازنده این حرکت امارات بود. امارات دو ویژگی دارد ابتدا پل ترانزیتی بودن و سپس نقطه امن سرمایه‌گذاری که با این حرکت قطعاً فشار اقتصادی سنگینی روی امارات خواهد بود.

 

 ایران سفیر امارات را احضار کرد و نظامیان ایران ابراز نظر روشن و واضحی داشتند، آیا شرایط پیش‌آمده می‌تواند در سطح خطر و ناامنی تعریف شود؟

هیچ خطری ایران را تهدید نمی‌کند. آمریکا برای شکست یمن تمام امکانات خود را در اختیار امارات و اسرائیل قرار داد. ولی هیچ موفقیتی حاصل نشد. امارات به این نتیجه رسید که اگر یمنی‌ها یک موشک دیگر به فرودگاه بزنند تمام مزیت‌های اقتصادی خود را از دست خواهند داد. در همین زمان 500 شرکت از امارات خارج شدند چون امنیت این کشور تهدید شده بود و وضعیت به‌ جایی رسید که در یمن گروهی به نام مجلس انتقالی ایجاد کرد و به آن‌ها پول داد و گفت خودتان بجنگید و از امارات خارج شد. همه می‌دانند تفاوت بین یمن و ایران چقدر است؟ یقیناً امروز نیز 80% از مردم امارت مخالف این مسئله‌اند ولی رهبران وابسته این کشور راهی جز این نداشتند. امروز نیز بدون حمایت اسرائیل و آمریکا امارات از پا می‌افتد.

آمریکا و اسرائیل سلاح جدیدی ندارند اگر داشتند در اختیار عربستان و امارات قرار می‌دادند ولی این اظهارات در حقیقت شعار است تا نشان بدهند امارات تنها نیست

 

یکی از اقداماتی که به نظر می‌رسد امارات و صهیونیست‌ها در حال رفتن به سمت آن باشند، معامله سلاح است. به نظر شما این مسئله تا چه حد می‌تواند به توازن نظامی در منطقه آسیب بزند؟

آمریکا تمام سلاح‌های مدرن خود را در اختیار عربستان گذاشته است. ولی تمامی این سلاح‌ها در مورد یمن ناکارآمد بودند. آمریکا و اسرائیل سلاح جدیدی ندارند اگر داشتند در اختیار عربستان و امارات قرار می‌دادند، ولی این اظهارات در حقیقت شعار است تا نشان بدهند امارات تنها نیست و در کنار این کشور هستند. تا اینجا نیز به این صورت نبود که تحویل سلاح به امارات به‌ شرط رابطه با اسرائیل بوده باشد بلکه همیشه امارات هر چه خواسته به او تحویل داده‌اند و پول‌های این کشورها را به بهانه تأمین امنیت گرفته‌اند. اما در هر صورت یمن نمونه‌ای بود که نشان داد این حمایت دروغی بیش نیست، وقتی موشک یمنی از 15 پایگاه پاتریوت آمریکایی عبور می‌کند یعنی تمام این تشکیلات از ابتدا بی‌خاصیت بود. این تحلیل نیست و اتفاق افتاده است.

 

با این توصیفات راهبرد ایران در برابر این تغییر سیاستی چه باید باشد؟

راهبرد ایران مبتنی بر اصول این کشور است وقتی کشوری در همسایگی ما به‌ یک‌ باره با اسرائیل رابطه برقرار می‌کند به‌ طور طبیعی مطلوب ایران نیست و بر روابط ما تأثیر می‌گذارد. همان‌طور که در روابط کشورهای دیگر نیز تأثیر می‌گذارد. مبارزه امارات علیه یمنی‌ها نیز در رابطه ما تأثیر گذاشته بود. بسیاری از شرکت‌های ایرانی از امارات بیرون آمدند و رابطه ما در بسیاری از مراحل به‌ شدت کاهش پیدا کرد و سفیر ما آمد و روابط به سطح کاردار کاهش پیدا کرد و به همین نسبت بقیه روابط نیز کاهش پیدا می‌کند. عکس این قضیه نیز صادق است. اگر امارات موضع خوبی داشته باشد وضعیت تغییر می‌کند. روابط سیاسی سیال است نمی‌توان همه‌ چیز را صفر و صد دید موقعیت‌های کشورها تحت تأثیر برخی نوسانات سیاسی دچار تنش‌هایی می‌شود.