سیاست پارسی
گفت و گو «سیاست پارسی» با استاد دانشگاه آلابامای جنوبی

هدف آمریکا و اروپا در برخورد با ایران یکی است

مصطفی افضل زاده
سوالاتی که در چند ماه باقی مانده از دوران ریاست جمهوری ترامپ درباره نحوه برخورد او با ایران وجود دارد، عملاً با پاسخ‌های ضد و نقیضی همراه است. شرایط با توجه به رسیدن پرونده برجام به زمان برداشته شدن تحریم‌های تسلیحاتی پیچیده‌تر نیز شده است. با این حال از هم اینک می‌توان چندین پیش بینی تقریباً قطعی راجع به آینده روابط ایران و آمریکا و پرونده هسته‌ای ایران داشت.
3054
به گزارش سیاست پارسی، 

نادر انتصار، استاد علوم سیاسی دانشگاه آلابامای جنوبی در گفت‌وگو با «سیاست پارسی» بر این عقیده است که رفع تحریم‌های تسلیحاتی و یا فعال شدن مکانیسم ماشه در عمل، تاثیری بر ایران و یا اقتصاد کشور نخواهد داشت، بلکه عواقب سیاسی این تصمیم‌ها است که در بازی قدرت میان ایران و آمریکا دارای تاثیرگذاری جدی است.

2668826.jpg

 

در شرایط فعلی که فشارهای آمریکا بر کشورهای مختلف و به ‌خصوص ایران در جهت پذیرفتن ادامه تحریم‌های تسلیحاتی ادامه دارد، برخی به این مسئله اشاره می‌کنند که ضرورت رفع شدن این تحریم‌ها در شرایط فعلی برای ایران چیست و آیا می‌توان تا چند سال آینده و فراهم شدن شرایط بهتر در جهان صبر کرد؟

رفع تحریم‌های تسلیحاتی به این معنی نیست که ایران به یکباره شروع به خرید سلاح کند. ایران مقدار زیادی از نیاز خود را با تولید داخل رفع می‌کند و در حال حاضر احتیاجی به خرید چندانی در این ‌باره ندارد. در مورد فروش اسلحه به کشورهای خارجی نیز بازار تسلیحات ایران که در خارج از کشور وجود دارد بازار چندان بزرگی نیست. بنابراین در عمل این مسئله اثر چندانی برای ایران ندارد. اما از نظر سیاسی مسئله مهمی بشمار می‌آید و نشان می‌دهد کشورهای شورای امنیت سازمان ملل مایل نیستند مفاد مهم توافق‌های تأیید شده سازمان ملل توسط یک کشور و به‌ طور یک‌طرفه و غیرقانونی از بین برود و تا به ‌حال نیز چنین اتفاقی نیفتاده است و آمریکا در شرایط فعلی تنها کشوری است که به چنین شرایطی دامن می‌زند.

قدرت آمریکا در چهارچوب سیاسی است و از منظر حقوقی موضع بسیار ضعیفی دارد.

 

شاید این سؤال در شرایط فعلی که هر روز یک خبر از اقدامات آمریکا در مواجهه با ایران مطرح می‌شود، کمی عجیب باشد اما آیا آمریکا واقعاً امکان مکانیسم ماشه را دارد؟

تا به ‌حال این توانایی را نداشته است. رئیس دوره‌ای قبلی شورای امنیت از اندونزی بود و به آمریکا اجازه این کار داده نشد حال که رئیس دوره جدید از نیجر است او نیز مخالفت خود را در این ‌باره اعلام کرده است. پس از او نوبت ریاست روس‌ها است تا جایی که آن‌ها اجازه ندهند آمریکا نخواهد توانست کاری از پیش ببرد ولی آمریکا تصمیم دارد پس ‌از این مراحل به تهدید شخصی کشورها بپردازد. آمریکا از طریق این اهرم می‌خواهد بر کشورهای مختلف تأثیر بگذارد و تک‌ تک آنها را تهدید خواهد کرد. بسیاری از این کشورها در موقعیتی نیستند که بتوانند به خاطر ایران جلوی آمریکا بایستند. خطر آنجاست و ایران به ‌طور کلی مسئله برجام و نقش سازمان ملل و شورای امنیت سازمان ملل را می‌بیند. آمریکا از نظر حقوقی به مسئله نگاه نمی‌کند و نگاه سیاسی به موضوع دارد، زیرا قدرت آمریکا در چارچوب سیاسی است و از منظر حقوقی موضع بسیار ضعیفی دارد. خطر برای ایران همین فشار سیاسی آمریکا بر کشورهای دیگر است زیرا آن‌ها بعد از مدتی نخواهند توانست تحمل کنند و در عمل بسیاری از آن‌ها مغلوب تهدیدات سیاسی آمریکا خواهند شد.

ایران در هر موردی تحریم را تجربه کرده است. بنابراین باید گفت 100% تحریم وجود دارد و نمی‌توان 110% تحریم کرد.

 

اگر آمریکا موفق به فعال کردن مکانیسم ماشه شود، چه تأثیراتی بر ایران خواهد داشت؟

اینکه بگوییم تا چه حد موفق می‌شوند مشکل است اما موفقیت آمریکا نیز در عمل تأثیر چندانی بر ایران ندارد. ایران در هر موردی تحریم را تجربه کرده است. بنابراین باید گفت 100% تحریم وجود دارد و نمی‌توان 110% تحریم کرد. به نظر می‌رسد، آمریکا و شخص پمپئو خیال داشتند از این طریق برای انتخاب مجدد خود استفاده کنند که نشان می‌دهد اینطور نیست و این موضوع به‌ عنوان موفقیت انتخاباتی برای ترامپ زنده نمی‌شود. ترامپ آدمی نیست که برنامه‌ای مشخص و طولانی در مورد ایران داشته باشد. حرف‌های او در مورد ایران مرتباً عوض می‌شود. او شخصیتی دارد که صبح حرفی بزند غروب که می‌شود حرف خود را عوض می‌کند. وزارت خارجه آمریکا و شخص پمپئو که تعیین‌کننده سیاست دولت آمریکا در مورد ایران است هدف مشخصی دارد و آن نیز تضعیف کشور و سقوط ایران و فروپاشی داخلی است. این هدف در حرف و عمل او مشخص است. تا امروز ترامپ اجازه داده او سکان‌دار این اهداف باشد ولی ترامپ شخصیتی دارد که احتمال می‌رود چرخشی داشته باشد و اعلام کند سیاست‌های او مؤثر نبود و روش خود را تغییر بدهد.

 

با توجه به اینکه انتخابات آمریکا را هم در پیش داریم، در صورت پیروزی ترامپ، تا چه حد انتظار می‌رود که کشورهای جهان به ‌خصوص کشورهای اتحادیه اروپا، دنباله‌روی دولت او در برخورد با ایران شوند؟

کشورهای منطقه، دنباله‌رو سیاست‌های آمریکا هستند و اروپا نیز تا اینجا تبعیت کرده است. اروپا می‌خواهد چیزی را که از برجام بر روی کاغذ مانده زنده نگه دارد و این تفاوت اروپا و آمریکا است اما هدف کلی یکی است و هدف اصلی حاشیه‌نشین کردن ایران به نفع کشورهای عربی و اسرائیل است. غرب درصدد ایجاد محوری منطقه‌ای بر ضد ایران و تقویت این محور است تا در مقابل ایران قرار بگیرد.